Przewodnik · trasa tematyczna
Drewniane cerkwie Beskidu Niskiego — pętla z Gorlic
Na tę trasę przeznacz jeden dzień, z czasem na spokojne porównanie świątyń. Przy każdym postoju sprawdź, kiedy powstał budynek i komu służy dzisiaj. Odpowiedzi znajdziesz przy opisach, razem ze źródłami.
Owczary, Brunary i Kwiatoń należą do wspólnego wpisu UNESCO obejmującego drewniane cerkwie regionu karpackiego w Polsce i na Ukrainie.Źródła: Wikidata 1,Wikidata 2,Wikidata 3.
Uście Gorlickie i Skwirtne dodajemy do tej trójki celowo. Pierwsza świątynia jest dziś cerkwią greckokatolicką, druga dawną cerkwią użytkowaną jako kościół rzymskokatolicki. Pozwalają spojrzeć na trasę także przez obecne funkcje budynków.Źródła: Wikipedia 1,Wikipedia 2.
Dlaczego te miejsca
Zaczynamy od Owczar, następnie proponujemy Brunary, Uście Gorlickie, Kwiatoń i Skwirtne, z powrotem do Gorlic. Gorlice są punktem startu i końca pętli; pięć opisanych świątyń to właściwe przystanki.
Nie ograniczamy wyboru do miejsc z oznaczeniem UNESCO. Zachęcamy do zestawienia historii budowy z dzisiejszym użytkowaniem i do uważnego czytania nazw: historyczne wezwanie cerkwi nie musi być nazwą obecnej parafii.
To propozycja ułożona na podstawie katalogu i podanych źródeł, bez relacji z osobistej wizyty. Nie zakładamy, że zastaniesz otwarte wnętrza. Przed wyjazdem sprawdź informacje o zwiedzaniu i skontaktuj się z gospodarzem, jeśli zależy Ci na wejściu.
Trasa i mapa
Zaplanuj pięć świątyń i powrót do Gorlic. Zachowaj zapas na przerwę; nie dokładaj kolejnego miejsca kosztem czasu przy tych, które już wybrałeś.
Gorlice → Gorlice · 95,6 km · jazda ok. 2 godz. 26 min · 5 przystanków
Proponowany czas na miejscu: 3 godz. 5 min, plus przejazdy, przerwy i zapas. Czas jazdy nie uwzględnia bieżącego ruchu. Przebieg zapisano 2026-10-04.
Otwórz w planerze →- Owczary — cerkiew Opieki Matki Bożej
- Brunary — dawna cerkiew św. Michała Archanioła
- Uście Gorlickie — cerkiew św. Paraskewy
- Kwiatoń — dawna cerkiew św. Paraskewy
- Skwirtne — dawna cerkiew świętych Kosmy i Damiana
Kiedy jechać i ile czasu zostawić
Jako pierwszy wybór proponujemy późną wiosnę albo wczesną jesień. To preferencja redakcyjna, nie obietnica pogody ani dostępności świątyń. Termin dopasuj przede wszystkim do możliwości obejrzenia miejsc, które najbardziej Cię interesują.
Na wariant główny zarezerwuj cały dzień. Podane przy przystankach minuty to nasze propozycje, a nie oficjalny czas zwiedzania; dodaj do nich przejazdy z mapy, posiłek i zapas na wejścia. Jeżeli nie potwierdzisz dostępu do wnętrza, zaplanuj oglądanie budynku z zewnątrz w zakresie dopuszczonym przez gospodarza.
Nie traktuj pięciu postojów jak obowiązku do odhaczenia. Jeśli przy pierwszych dwóch chcesz zostać dłużej, skorzystaj z krótszego wariantu zamiast skracać każdą kolejną wizytę.
Przystanki po kolei
Przystanek 1 · proponujemy 40 min na miejscu
Owczary — cerkiew Opieki Matki Bożej
Świątynię w Owczarach wzniesiono w 1653 roku.Źródła: Wikipedia.
Obecnie służy zarówno parafii greckokatolickiej, jak i rzymskokatolickiej parafii w Sękowej jako kościół filialny.Źródła: Wikipedia.
W 2013 roku weszła do wpisu UNESCO obejmującego drewniane cerkwie Polski i Ukrainy.Źródła: Wikipedia.
Karta miejsca w katalogu i źródła
Cerkiew Opieki Matki Bożej
Światowe dziedzictwo UNESCO
- Historia i kultura
Źródła i pochodzenie danych
- OpenStreetMap way/298818862 © Współtwórcy OpenStreetMap
- Wikidane Q3157050
- Narodowy Instytut Dziedzictwa PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_BK.199016 CC BY 4.0
- Wikipedia Q3157050:plwiki
- Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO 1424
Przystanek 2 · proponujemy 40 min na miejscu
Brunary — dawna cerkiew św. Michała Archanioła
Dawna cerkiew greckokatolicka w Brunarach jest obecnie kościołem rzymskokatolickim.Źródła: Wikipedia.
Należy do wspólnego wpisu UNESCO dotyczącego drewnianych cerkwi regionu karpackiego.Źródła: Wikidata.
Porównaj sylwetkę świątyni z cerkwią w Owczarach.
Karta miejsca w katalogu i źródła
Kościół św. Michała Archanioła
Światowe dziedzictwo UNESCO
- Historia i kultura
Źródła i pochodzenie danych
- OpenStreetMap way/231417449 © Współtwórcy OpenStreetMap
- Wikidane Q9187742
- Narodowy Instytut Dziedzictwa PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_BK.196503 CC BY 4.0
- Wikipedia Q9187742:plwiki
- Opencaching.PL OP9FGP · Mario&Monia CC BY-SA 3.0 PL
- Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO 1424
.jpg?width=640)
Przystanek 3 · proponujemy 35 min na miejscu
Uście Gorlickie — cerkiew św. Paraskewy
Cerkiew św. Paraskewy w Uściu Gorlickim zbudowano w 1786 roku.Źródła: Wikipedia.
Dziś jest świątynią greckokatolicką i znajduje się na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.Źródła: Wikipedia.
Zachęcamy do tego postoju, by nie sprowadzać historii trasy wyłącznie do dawnych funkcji budynków.
Karta miejsca w katalogu i źródła
Cerkiew pw. Świętej Paraskewy
- Historia i kultura
Źródła i pochodzenie danych
- OpenStreetMap way/231433550 © Współtwórcy OpenStreetMap
- Wikidane Q3608563
- Narodowy Instytut Dziedzictwa PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_BK.196513 CC BY 4.0
- Wikipedia Q3608563:plwiki
- Opencaching.PL OP9K2X · ofen95 CC BY-SA 3.0 PL
.jpg?width=640)
Przystanek 4 · proponujemy 40 min na miejscu
Kwiatoń — dawna cerkiew św. Paraskewy
Cerkiew w Kwiatoniu służy dziś rzymskim katolikom i grekokatolikom; jest kościołem filialnym parafii rzymskokatolickiej w Uściu Gorlickim.Źródła: Wikipedia.
W 2013 roku wpisano ją na listę UNESCO wraz z innymi drewnianymi cerkwiami w Polsce i na Ukrainie.Źródła: Wikipedia.
Karta miejsca w katalogu i źródła
Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej
Światowe dziedzictwo UNESCO
- Historia i kultura
Źródła i pochodzenie danych
- OpenStreetMap way/232410939 © Współtwórcy OpenStreetMap
- Wikidane Q4261794
- Narodowy Instytut Dziedzictwa PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_BK.216776 CC BY 4.0
- Wikipedia Q4261794:plwiki
- Opencaching.PL OP6513 · konstancik CC BY-SA 3.0 PL
- Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO 1424
Przystanek 5 · proponujemy 30 min na miejscu
Skwirtne — dawna cerkiew świętych Kosmy i Damiana
Dawną łemkowską cerkiew greckokatolicką w Skwirtnem wzniesiono w 1837 roku.Źródła: Wikipedia.
Obecnie jest kościołem filialnym parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Uściu Gorlickim.Źródła: Wikipedia.
Zabytek należy do małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej.Źródła: Wikipedia.
Karta miejsca w katalogu i źródła
Kościół pw. Świętych Kosmy i Damiana
- Historia i kultura
Źródła i pochodzenie danych
- OpenStreetMap way/232410568 © Współtwórcy OpenStreetMap
- Wikidane Q3950541
- Narodowy Instytut Dziedzictwa PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_BK.216813 CC BY 4.0
- Wikipedia Q3950541:plwiki
W innym wariancie · proponujemy 40 min na miejscu
Wysowa-Zdrój — cerkiew św. Michała Archanioła
Cerkiew w Wysowej-Zdroju powstała w 1779 roku jako świątynia greckokatolicka.Źródła: Wikipedia.
Obecnie jest prawosławną cerkwią parafialną.Źródła: Wikipedia.
Polichromię wnętrza wykonano w latach 1912–1913.Źródła: Wikipedia.
Karta miejsca w katalogu i źródła
Cerkiew Świętego Michała Archanioła w Wysowej-Zdroju
- Historia i kultura
Źródła i pochodzenie danych
- OpenStreetMap way/231436212 © Współtwórcy OpenStreetMap
- Wikidane Q11689790
- Narodowy Instytut Dziedzictwa PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_BK.197634 CC BY 4.0
- Wikipedia Q11689790:plwiki
Jak powstał przewodnik
Tekst opracowaliśmy na podstawie opublikowanych miejsc z katalogu i źródeł podanych przy opisach. Nie przedstawiamy go jako relacji z własnej wizyty. Wybór przystanków, sezonu i czasu na miejscu jest propozycją redakcyjną.
Mapę, kilometraż i czas jazdy zapisaliśmy w planerze dla wskazanej kolejności. Po otwarciu planera trasę można przeliczyć i zmienić. Dostęp do wnętrz sprawdź przed wyjazdem u gospodarzy; linki przy przystankach prowadzą do obiektu lub jego oficjalnej strony informacyjnej.